25Η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821- ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ

(Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογεί το λάβαρο της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα την 25η Μαρτίου 1821)

      Με την προσήκουσα λαμπρότητα, όπως κάθε χρόνο, γιορτάστηκε και φέτος στη Γουμένισσα η 25η Μαρτίου, επέτειος της εθνικής μας παλιγγενεσίας.
      Η δοξολογία τελέστηκε για πρώτη φορά στην εκκλησία της Παναγίας, διότι ο Μητροπολιτικός Αγίου Γεωργίου είναι κλειστός λόγω έργων αναστήλωσης. Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο και λαμπρή μαθητική παρέλαση, στην οποία καμαρώσαμε τα νιάτα του τόπου μας. 

Μήνυμα του Υπουργού Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων Καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου

Επ’ ευκαιρία του εορτασμού της 25ης Μαρτίου, ως πανεπιστημιακός δάσκαλος και με συναίσθηση της ευθύνης του λειτουργήματος του Υπουργού Παιδείας, θέλω να μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις για το μεγάλο αυτό γεγονός που γιορτάζουν μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς, όλος ο ελληνικός λαός, όλος ο ελληνισμός όπου γης.
Φυσικός χώρος του εορτασμού του εθνικού αυτού γεγονότος, που είναι συμβολικά δεμένο και με μια μεγάλη θρησκευτική γιορτή, τη γιορτή της Παναγίας, είναι και παραμένει το σχολείο. Επικαλούμαι την ευαισθησία όλων των εκπαιδευτικών για το μοναδικής σημασίας ιστορικό γεγονός της εθνικής μας παλιγγενεσίας. Το ιστορικό αυτό γεγονός πρέπει να εορτάζεται στα σχολεία με καθολική συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών όχι μόνο με πανηγυρικό τρόπο (επίσημη ομιλία, θεατρικές απεικονίσεις, τραγούδια, απαγγελίες ποιημάτων, παραδοσιακούς χορούς κ.τ.λ.), αλλά και με πιο ουσιαστικό τρόπο, με συζητήσεις μέσα στις τάξεις πριν από τον εορτασμό για τη σημασία του γεγονότος και τη θέση του στην ιστορία της πατρίδας μας.
Προέκταση των ενδοσχολικών εκδηλώσεων είναι ο εορτασμός του ιστορικού γεγονότος στον δημόσιο χώρο, στους δημόσιους χώρους όλων των περιοχών της Ελλάδος με τον συμβολισμό των σχολικών παρελάσεων. Η συμμετοχή μαθητών σε τέτοιες δημόσιες εκδηλώσεις απόδοσης τιμής στους Έλληνες αγωνιστές, οι οποίοι δοκιμάστηκαν σκληρά, έχυσαν το αίμα τους και θυσίασαν τη ζωή τους για να απελευθερωθεί η πατρίδα μας από τη μακραίωνη τουρκική σκλαβιά, αποτελεί ελάχιστη δική μας συμβολή στη μνήμη αυτών των ηρώων, στην ιστορική μνήμη του νέου ελληνισμού, πράγμα που είναι χρέος μας να νιώσουν και να σεβαστούν πρώτοι και πάνω απ’ όλα οι νέοι μας.
Οτιδήποτε αμαυρώνει «χωρίς περίσκεψιν» αυτή την ιστορική μνήμη και την οφειλόμενη από όλους μας τιμή δεν προσβάλλει μόνο τη μνήμη των ηρώων, αλλά απαξιώνει πρωτίστως εμάς που αποδεικνυόμαστε ανάξιοι της θυσίας τους. Η αίσθηση ορίων είναι το λιγότερο που μπορεί να ζητήσει κανείς στη στάση όλων μας απέναντι σε τέτοιες ιστορικές επετείους και απέναντι στις μεγάλες ηρωικές μορφές του ελληνικού λαού. Δεν είμαστε εμείς -τα θεσμικά πρόσωπα, οι πολιτικοί ή οι διάφοροι εκπρόσωποι- οι αποδέκτες της τιμής που ανήκει στους ήρωες που θυσιάστηκαν. Είμαστε όλοι μαζί ένα μικρό αντιπροσωπευτικό κομμάτι του ελληνικού λαού που καλούμαστε σε τέτοιες εκδηλώσεις να εκφράσουμε δημόσια τον σεβασμό μας και να αναγνωρίσουμε δημόσια την οφειλή μας στους τιμώμενους αγωνιστές του ’21.
Δάσκαλοι, γονείς, συγγενείς, φίλοι, απλοί πολίτες προσερχόμαστε σε τέτοιες δημόσιες εκδηλώσεις να καμαρώσουμε τα νέα παιδιά, συμμετέχοντας και οι ίδιοι ψυχικά στον εορτασμό και –παρ’ όλη τη συσσωρευμένη πικρία που έχει πλημμυρίσει τις ψυχές μας σε αυτή την πρωτόγνωρη κρίση που περνά η χώρα μας– δεν έχει κανείς μας το δικαίωμα ούτε τη νομιμοποίηση να πληγώσει το δημόσιο αίσθημα και να τραυματίσει μια εθνική επέτειο μνήμης.
Καλούμεθα, λοιπόν, όλοι, ιδίως οι νέοι, να εορτάσουμε αυτή την επέτειο όπως αξίζει στους αγωνιστές του ’21 και όπως απαιτούν η παράδοση, το ήθος και το πνεύμα αυτής της επετείου και πάνω απ’ όλα ως ένα εθνικό χρέος που ενώνει όλους τους Έλληνες, ανεβάζει το ηθικό μας και αποτελεί πηγή υπερηφάνειας για όλους μας. Τα λόγια του Κολοκοτρώνη προς τους νέους είναι και σήμερα επίκαιρα «Εις εσάς μένει να ισάσετε και να στολίσετε τον τόπο, οπού ημείς ελευθερώσαμε• και, διά να γίνη τούτο, πρέπει να έχετε ως θεμέλια της πολιτείας την ομόνοια, την θρησκεία, την φρόνιμον ελευθερία».

     

ΜΑΡΤΙΟΣ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ

ΜΑΡΤΙΟΣ Η ΜΑΡΤΗΣ

Ονομασία Μαρτίου

ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ...

       Ο Μάρτης είναι ο τρίτος κατά σειρά μήνας του χρόνου, του πολιτικού έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο και έχει 31 ημέρες. Πήρε το όνομά του από το Ρωμαίο θεό του πολέμου Mars δηλ. τον Άρη. Σύμφωνα μτ την Ρωμαϊκή ιστορία οι ιδρυτές της Ρώμης, Ρέμος και Ρωμύλος, ονόμασαν αυτόν τον πρώτο μήνα Μάρτιο, προς τιμή του πατέρα τους και γενάρχη των Ρωμαίων, του θεού Άρη.

ΡΕΜΟΣ ΚΑΙ ΡΩΜΥΛΟΣ ΤΡΕΦΟΜΕΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΛΥΚΑΙΝΑ
ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΡΩΜΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Για τούτο και κατά τον Πλούταρχο, (Βίος Νουμά, 19) αναφέρεται πως ο Μάρτιος απεικονίζεται ως άνδρας ενδεδυμένος με δέρμα λύκαινας. Επίσης τον πρώτο μήνα της άνοιξης οι Ρωμαίοι άρχιζαν τις πολεμικές επιχειρήσεις.
Κατά τους χρόνους όμως της «ελεύθερης ρωμαϊκής πολιτείας» ο μήνας αυτός ήταν αφιερωμένος στον θεό Ερμή. Κατά την υπό του Νουμά όμως διαρρύθμιση μετακινήθηκε σαν τρίτος μήνας και πρώτος ο προς τιμή του ειρηνικού θεού Ιανού. Για άλλους η μετατόπιση αυτή έγινε μετά το 153 π.Χ. από τους υπάτους εξακολουθώντας να παραμένει ο Μάρτιος πρώτος μήνας του θρησκευτικού έτους.
Αττικός μήνας: ΕΛΑΦΗΒΟΛΙΩΝ 21 Μαρτίου-19 Απριλίου
Στην αρχαιότητα τα ιερά Ελαφηβόλια τα γιόρταζαν προς τιμήν της Αρτέμιδος.
Η αντιστοιχία του Μαρτίου με το αρχαίο αττικό ημερολόγιο είναι κατά το πρώτο 15νθήμερο με τον 8ο μήνα τον Αθεστηριώνα, κατά δε το 2ο 15νθήμερο με τον 9ο
τον Ελαφηβολιώνα.
Ετυμολογία: Μήνας των ελαφοκυνηγών (ως Ελαφηβολιών).

Ελληνικές Λαϊκές ονομασίες του μήνα Μάρτη

        Ο Μάρτης λέγεται και Βλάσταρος ή Ανοιξιάτης, γιατί είναι ο μήνας που φέρνει την άνοιξη. Στις 21 Μαρτίου έχουμε την εαρινή ισημερία, δηλαδή ίση διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.
Ο άστατος καιρός είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα του Μάρτη, του Γδάρτη και Παλουκοκαύτη, όπως έλεγαν το Μάρτιο τα παλιά χρόνια , που τα σπίτια ζεσταίνονταν με τζάκια και ξυλόσομπες.
Τον λέγανε και Δίγαμο: «Ο Μάρτης έχει δύο γυναίκες, τη μία πολύ όμορφη και φτωχή, την άλλη πολύ άσχημη και πολύ πλούσια. Ο Μάρτης κοιμάται στη μέση. Όταν γυρίζει από την άσχημη, κατσουφιάζει, μαυρίζει και σκοτιδιάζει όλος ο κόσμος, γι' αυτό παλουκοκαύτης. Όταν γυρίζει από την όμορφη, γελάει, χαίρεται και λάμπει όλος ο κόσμος».
Άλλοι υποστηρίζουν πως ο Μάρτης τη γυναίκα που παντρεύτηκε, από μπροστά ήταν πολύ άσχημη, ενώ από πίσω ήταν πολύ όμορφη! Όταν ο Μάρτης τη βλέπει κατά πρόσωπο κλαίει και ο καιρός χαλάει. Όταν την κοιτάζει από τις πλάτες ευχαριστιέται και ο καιρός καλοσυνεύει. Γι αυτό και η παροιμία λέει: «Ο Μάρτης πότε κλαίει και πότε γελάει». Επειδή είναι άστατος λέγεται πεντάγνωμος «Ο Μάρτης ώρα βρέχει και χιονίζει κι ώρα μαρτολουλουδίζει».
Με όλα αυτά ο Μάρτης είναι περισσότερο ανοιξιάτικος παρά χειμωνιάτικος μήνας για αυτό λέγεται και ανοιξιάτης.

ΟΙ ΜΗΝΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ ΚΑΙ ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΣΕ ΨΗΔΙΔΩΤΟ
(ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΡΓΟΥΣ) 

Ζευγαρωμένος με τον διάδοχο του, τον Απρίλη, ως Μαρτάπριλο ή Απριλομάρτη, μας φέρνουν τα λουλούδια και τα στάχυα
«Ο Μάρτης με τα λούλουδα και ο Απρίλης με τα στάχυα».
Τότε βγαίνουν τα μαρτολούλουδα ή μαρτιλάκια, μαρτοπούλια ή μαρτακούδια.
Ο Μάρτης έχει τα πρωτεία της άνοιξης αφού από τις εννέα του Μαρτίου τα φίδια ξεναρκώνονται για να χαρούν τη φύση.

      Την πρώτη μέρα του Μάρτη συνηθιζόταν από τα παλιά χρόνια νέοι και νέες να βγαίνουν στα χωράφια και με τη δρόσο των σπαρτών έπλεναν το πρόσωπό τους για να μη μαυρίσουν. Απέφευγαν τη δρόσο των σπαρτών κριθαριού, γιατί αυτή φέρει σπυριά (κριθαρκά) κάτω από τα βλέφαρα.

      Σε πολλά μέρη της χώρας μας, την πρώτη του Μάρτη φορούσαν στο χέρι ή το δάχτυλο τον «μάρτη», μια κόκκινη και μια λευκη κλωστή για το καλό του μήνα, και το έβγαζαν στο τέλος του μήνα, αφήνοντάς το πάνω στα δέντρα για να το πάρουν τα χελιδόνια για τις φωλιές τους. Αλλού πάλι το δένουν στις λαμπάδες της Λαμπρής για να καούν μαζί.
      Στα χωριά της Στυμφαλίας (Δροσοπηγή πρώην Μπάσι) εκτός από τους μάρτηδες που φοράνε, πρωί - πρωί την πρώτη του Μάρτη η νοικοκυρά αντί για άλλο πρωϊνό φτιάχνει χυλό με μπομπότα και πετιμέζι και τρώνε όλοι για να μην τους πιάσει ο Μάρτης. Τα παιδιά για περισσότερη προστασία βάζουν και λίγο και στη μύτη τους.
      Σε άλλα μέρη έδιναν στα παιδιά τους αγόρια και κορίτσια να φάνε ένα μήλο, για να μη τους κάψει ο Μάρτης και για να έχουν γερά δόντια όλο το χρόνο.
Επίσης, τα μονοετή βρέφη λέγονταν πρωτομαρτούδκια και τα περιτυλίγουν με εφτά μάρτιδες, για να μείνουν άσπρα στη μορφή. Λέγανε ότι το παιδί που γεννιέται το Μάρτη είναι ευτυχισμένο.